Muzeum w Mrągowie
– ze zbiorami dotyczącymi historii miasta i okolic.       

ul. Ratuszowa 5, 11-700 Mrągowo
kierownik: Dariusz Żyłowski
(0-89) 741-28-12

Czar glinianych figurek –Z kolekcji Walentyny i Marii Dermackich
ze zbiorów Walentyny i Marii Dermackich

Wystawa została utworzona ze zbiorów zgromadzonych przez p. Walentynę i Marię Dermackie zamieszkałe w Pieckach . W 1958r. matka p. Marii, Walentyna Dermacka po przyjeździe z Dąbrówna osiedla się w Pieckach. Mazury i kolekcjonowanie sztuki ludowej staje się wielką pasją i miłością p. Walentyny. Tę pasję i miłość przekazuje dla swojej córki Marii, która do dziś kontynuuje dzieło matki i przechowuje ustne podania oraz historie zasłyszane od ludzi z Piecek. Na tej bazie i spotkaniu z twórczynią ludową p. Władysławą Prucnal zaczyna powstawać zbiór glinianych figurek.
Wieloletnia przyjaźń z artystką p. Władysławą Prucnal z Medyni Głogowskiej, zaowocował zgromadzeniem wspaniałej wielotematycznej kolekcji figurek dotyczącej życia codziennego na wsi. Przenikliwość zbiorów i niezwykła realność przedstawionych scen z życia wiejskiego stawia kolekcję w randze unikatowego dziedzictwa narodowego Polski. Muzeum w Mrągowie dzięki udostępnieniu zbiorów, może pokazać największą część prywatnej kolekcji. Prace p. Władysławy Prucnal można spotkać w galeriach USA, Australii, Japonii, Włoch i Austrii, ale również w muzeach krajowych np. w Toruniu. Sama artystka zdobyła liczne nagrody i wyróżnienia w Polsce, ale największym sukcesem artystki jest upowszechnienie sztuki „dłubania w glinie” wśród dzieci i młodzieży.

Muzeum w Mrągowie udostępnia wystawę „ Czar glinianych figurek” od 16 października 2009r do 30 marca 2010r codziennie w godz. 10.00-16.00, oprócz niedziel.
Ceny biletów: ulgowy – 4 zł, normalny – 6zł, rodzinne – 13/16 zł, możliwość oprowadzania grup z przewodnikiem po wcześniejszym uzgodnieniu Tel. 089/741 28 12

Z dziejów Mrągowa i okolic

Wystawa historyczna zatytułowana „Z dziejów Mrągowa i okolic” stanowi kontynuację wystawy archeologicznej poprzez prezentowanie zabytków dotyczących bliższych współczesności dziejów naszego miasta. Naturalną koleją rzeczy z wieków bardziej odległych zachowało się mniej materialnych dowodów życia i działalności ludności zamieszkującej ziemię mrągowską. Dlatego też wystawa, przyjmując jako punkt wyjścia kalendarium z dziejów miasta, nie wszystkie jego punkty będzie mogła udokumentować zabytkami. Na wystawie znajdą się zarówno stare mapy z różnych okresów historycznych, dokumenty, zdjęcia, przedmioty związane z ważnymi wydarzeniami historycznymi lub osobami, które odegrały znaczącą rolę dla miasta lub regionu, jak też pamiątki z pierwszych lat powojennych, kiedy to kształtowały się fundamenty dzisiejszego miasta Mrągowa. Eksponowane przedmioty pochodzą głównie z zasobów Wojewódzkiego Archiwum Państwowego oraz ze zbiorów mrągowskiego muzeum. Do pełnego zobrazowania prezentowanych tematów wykorzystane zostaną materiały wypożyczone z innych muzeów i placówek naukowych, a także ze zbiorów prywatnych. Wśród zabytków szczególnie ciekawych wyróżnić należy: portret K. C. Mrongowiusza, oryginalne pieczęcie miejskie z XVII i XVIII w., stare księgi parafialne, monety miejskie, panoramę miasta z początku naszego wieku. Ekspozycję uzupełniają barwne fotogramy ciekawszych zabytków Mrągowa.

Okolice Mrągowa w pradziejach

 
Wystawa poświęcona jest rejonowi Mrągowa od starożytności po wczesne średniowiecze. Zabytki zgromadzone na niej prezentują poszczególne etapy w rozwoju społeczno-gospodarczym ludności zamieszkującej te tereny. 
Pierwsze ślady pobytu gromad ludzkich w pasie Pojezierza Mazurskiego pojawiły się w okresie  około 10 tys. lat p.n.e. Najstarszym zabytkiem znalezionym w okolicach Mrągowa jest zdobiony grot z rogu łosia z rejonu jeziora koło Piecek (około 10 tys. lat p.n.e.). Najwięcej znalezisk pochodzi ze środkowej epoki kamienia (ok. 8 tys. lat p.n.e.). Było to zapewne związane z ociepleniem się klimatu, a tym samym z dogodniejszymi warunkami bytowymi. Z chwilą rozprzestrzenienia się lasów musiały zaniknąć łowy na zwierzęta żyjące stadnie. Tereny Mrągowa penetrowane były wówczas przez łowców i myśliwych. Pozostałością po ich obecności są narzędzia wykonane z poroża reniferów, rogów tura, łosia, kości niedźwiedzia oraz kamienia i krzemienia (m.in. harpun z Wojnowa, siekierka rogowa z rzeki Krutyni).
Około 4 tys. lat p.n.e. w rejon Mrągowa przybywają ludy, które osiedlają się tutaj na stałe. Reprezentują nowy typ gospodarki opartej na uprawie ziemi i hodowli zwierząt. Następuje ciągły postęp w wyrobie i wypale naczyń glinianych.
Pojawienie się i rozpowszechnienie  nowego surowca jakim był brąz, wyznacza kolejny etap w rozwoju grup ludzkich w okolicach Mrągowa. Stąd epoka nazywana jest epoką brązu (ok. 1 700 lat p.n.e.). Pojawiają się pierwsze wyroby z brązu. Z czasem umacnia się gospodarka rolna i hodowlana oraz upowszechniają się nowe zwyczaje w sferze duchowej. Wyrazem nowych wierzeń była kremacja zmarłych. Szczątki kostne spalone na stosie zsypywano do popielnic (np. cmentarzysko w Pustnikach). Zabytkami z tego czasu z okolic Mrągowa są m.in.: czekan brązowy z Popielna nad jeziorem Śniardwy oraz siekierki brązowe z Cierzpięt, Rybna i Woźnic.

Od około V wieku p.n.e. na omawianym obszarze zwiększa się znacznie liczba punktów osadniczych. Wspólną cechą tych osad było z reguły obronne usytuowanie w niedostępnych, trudnych do zdobycia miejscach. Osady takie odkryto w miejscowościach Maradki i Rybno. Do najciekawszych odkryć należy osada nawodna ulokowana przy brzegu jeziora Piłakno. Obok charakterystycznych dla tego typu osiedli obronnych w okolicach Mrągowa znajdują się nowe formy cmentarzysk. Reprezentują je sztucznie usypane kopce ziemne zwane kurhanami. Kryły one wewnątrz kamienno-ziemnej konstrukcji popielnice, umieszczane na bruku kamiennym. Takie cmentarzyska znaleziono w Gielądzie, Głodowie, Jędrychowie, Warpunach. Wykształciła się wówczas nowa kultura zwana kulturą kurhanów zachodniobałtyjskich (od ok. 500 roku p.n.e. do początków n.e.), będąca odzwierciedleniem długotrwałych procesów osadniczych w rejonie Bałtyku.


W początkach naszej ery (lata od 0-400 n.e.) na ujednoliconym już terenie kultury bałtyjskiej nastąpiły dalsze przemiany osadniczo-gospodarcze. Związane to było z nową umiejętnością wyrobu narzędzi z żelaza. Doskonalsze od poprzednio używanych pozwalały na intensywniejszy rozwój rzemiosła i rolnictwa. Wykształcił się nowy układ społeczny. Tworzyły się społeczne więzi wspólnot terytorialnych, zalążków plemion. Z tego czasu pochodzą cmentarzyska cialopalne z bogatym wyposażeniem w przedmioty wykonane ze srebra, żelaza, szkła, bursztynu. Były to: zapinki, szpile, sprzączki, pierścionki, naszyjniki, paciorki, groty oszczepów, ostrogi i inne. Cmentarzyska odkryto między innymi w Babiętach, Mojtynach, Macharach, Brejdynach, Dłużku, Gąsiorze, Koczku, Muntowie, Zyzdroju. Elementem charakterystycznym cmentarzysk mrągowskich jest występowanie monet brązowych i srebrnych z II i III w. n.e. Odkryto je w Koczku, Lasowcu, Macharach, Mojtynach. Niezwykle interesującą cechą obrządku pogrzebowego są pochówki koni. Zwyczaj ten
stosowany był przez ludność zamieszkującą teren bałtyjski. Konie chowano razem z piękną i bogatą uprzężą. Odkryto je między innymi w Wólce Prusinowskiej i Kosewie.

W V w. n.e. zanikają oddziaływania Imperium Rzymskiego i jego prowincji, a na terenie Pojezierza Mazurskiego pojawiają się importy nadczarnomorskie. Dowodzą tego materiały archeologiczne z tego czasu, znalezione w powiecie mrągowskim. Plemię Galindów zamieszkujące te tereny już w pierwszych wiekach naszej ery miało skrystalizowaną gospodarkę rolno-hodowlaną i wykształciło więzi społeczne. Wyrazem walk międzyplemiennych były zapewne nowo zakładane grody obronne, m.in. Szestno, Nowe Bagienice, Majcz Mały, Młynik, Pustniki. Grody usytuowane z zasady obronnie, umacniano dodatkowo wałami ziemnymi i palisadami. Grodziska były siedzibami ówczesnych przedstawicieli sprawujących władzę w najbliższym terenie. U podnóża lub w ich pobliżu powstawały osady rolników, rzemieślników, kupców. Na ślady osadnictwa wczesnośredniowiecznego natrafiono w miejscowościach: Lipowo, Dłużec, Surmówka, Boże. Cmentarzyska z tego okresu odkryto w Brejdynach, Łuknajnie.

Uaktualniona wystawa Świat zwierząt Pojezierza Mazurskiego
- Nowa wystawa


Okolice Mrągowa są bardzo bogate pod względem przyrodniczym, czemu sprzyja obecność wielu jezior, rozległych lasów, a także zróżnicowanych terenów rolniczych. Wciąż łatwo tu o  spotkanie z bocianami białymi, czy kormoranami. W ciągu ostatnich dwudziestu lat wzrosła liczebność: orła bielika, wydry i bobra. W leżącym w granicach powiatu mrągowskiego fragmencie Puszczy Piskiej swoje stałe ostoje mają wilki – największe drapieżniki Warmii i Mazur. Wystawa „Poznajemy nasze zwierzęta” przybliża wybrane gatunki zwierząt okolic Mrągowa. Obejrzeć na niej można zarówno pospolitych jak i rzadkich przedstawicieli naszej fauny, między innymi, wspomnianego bociana białego, orła bielika, wilka, wydrę, bobra, ale też srokę, gawrona, bardzo rzadkiego już zająca, czy mało znanego daniela. Wystawę uzupełniają barwne fotografie zwierząt Warmii i Mazur. Ekspozycja skierowana jest głównie do przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych.

Ernst Wiechert (1887-1950) - nowa wystawa

W zabytkowym budynku przylegającym do ratusza (zwanym Wartownią Bośniaków) można zwiedzać wystawę poświęconą twórczości Ernsta  Wiecherta - wielkiego człowieka, pisarza i humanisty. Ernst Wiechert urodził się 18.05.1887 r. w leśniczówce Pieresławek, położonej kilkanaście kilometrów od Mrągowa. Dzieciństwo i młodość spędził na Mazurach, co znalazło odbicie w jego twórczości. Po ukończeniu gimnazjum w Królewcu studiował na tamtejszym uniwersytecie przyrodoznawstwo, filozofię, filologię angielską i germańską. W 1933 r. zamieszkał w Ambach i poświęcił się całkowicie literaturze. W 1938 r. za krytykę hitleryzmu został osadzony w więzieniu w Monachium, a następnie przewieziony do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Po uwolnieniu opisał swoje przeżycia obozowe. Po wojnie opuścił Niemcy i osiadł w Szwajcarii, gdzie zmarł w 1950 r. Twierdził, że w jego żyłach płynie krew germańska, słowiańska i romańska. Był autorem 13 powieści, ok. 50 nowel i opowiadań, 4 sztuk teatralnych, 3 tomów wspomnień, 40 baśni oraz wielu wierszy i przemówień. W swoich utworach propagował proste, skromne życie w bliskim związku z naturą. W Wartowni Bośniaków można przeżyć chwilę zadumy słuchając kasety z wierszami Ernsta Wiecherta w interpretacji aktora, Tadeusza Madei (zarówno w wersji niemieckiej, jak też w tłumaczeniu polskim).

Muzeum zaprasza 
w sezonie
(czerwiec-wrzesień, oprócz poniedziałków)
w godzinach 9.00 - 17.00

poza sezonem w godzinach 10.00-16.00
(w okresie październik-kwiecień od poniedziałku do soboty , oprócz niedziel)
  CENY BILETÓW
 normalny -  6- zł
    ulgowy  -  4- zł
rodzinny [2+1] - 13- zł
rodzinny [2+2, 2+3, 1+3] - 16- zł
    przewodnik w języku polskim  - 30- zł

MUZEUM WARMII I MAZUR, ul. Zamkowa 2, 10-074 Olsztyn

Skontaktuj się z nami

Tel.: 089-527-95-96, Faks: 527-20-39

E-mail: zamek@muzeum.olsztyn.pl