Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie powstało w 1945 roku. Siedzibą jest XIV-wieczny zamek gotycki, wybudowany dla administratora dóbr kapituły warmińskiej. W latach 1516-1521 funkcję tę pełnił tu Mikołaj Kopernik. Do dziś na ścianie krużganka pozostała unikalna pamiątka po jego pobycie - własnoręcznie wykonana doświadczalna tablica astronomiczna, a w zbiorach Biblioteki przechowywany jest inkunabuł medyczny z którego korzystał. Muzeum gromadzi pamiątki przeszłości regionu z zakresu archeologii, historii i numizmatyki, sztuki dawnej i współczesnej, rzemiosła artystycznego, piśmiennictwa, kultury ludowej. Niepowtarzalny charakter zbiorów tworzą m.in. kolekcje: rzeźby gotyckiej, malarstwa religijnego Warmii, portretu holenderskiego, wyrobów konwisarskich i ludwisarskich, grafiki współczesnej

ul. Zamkowa 2
10-074 Olsztyn
zamek@muzeum.olsztyn.pl

Mirosław Garniec
- Potęga i upadek – zamki państwa krzyżackiego
Wystawa z okazji 600. rocznicy bitwy pod Grunwaldem
(fotografie i obrazy-rekonstrukcje zamków w konwencji malarstwa średniowiecznego)

 Wystawa złożona jest z fotografii zamków krzyżackich oraz obrazów-rekonstrukcji, wykonanych w konwencji malarstwa średniowiecznego. Ukazuje państwo Zakonu Krzyżackiego poprzez zamki, które były podstawą jego struktury – warownie te były ośrodkami władzy, administracji, gospodarki, wojskowości i sądownictwa, a największe i najważniejsze z nich, komturskie, także siedzibami konwentów zakonnych. Przez ponad 150 lat Zakon zbudował imponujące władztwo i wzniósł około 150 zamków. Wystawa prezentuje 59 najważniejszych warowni krzyżackich, biskupich i kapitulnych – w ich dzisiejszym wyglądzie, z całego ówczesnego państwa zakonnego, w tym również z obecnego obwodu kaliningradzkiego. Zamki prezentowane są jako ogniwa struktury państwowej – oprócz obecnej i dawnej nazwy miejscowości podany jest typ architektoniczny zamku, przynależność administracyjna oraz daty i ranga rezydujących tam urzędników.
Bitwa grunwaldzka to początek końca państwa niemieckich rycerzy-mnichów. Po 1410 roku Krzyżacy nie wznieśli już żadnej nowej warowni. Te z czasów świetności, z biegiem lat i wieków, znikały z krajobrazu. Jednak wiele przetrwało dając świadectwo ówczesnej potędze – i, jednocześnie, świadectwo upadku.
Świadomość potęgi Zakonu Krzyżackiego, fenomenu jego państwa, pozwala lepiej poznać kontekst historyczny bitwy i w pełni docenić wielkość zwycięstwa pod Grunwaldem.

Opracowanie wystawy i fotografie: Mirosław Garniec
Malarskie rekonstrukcje zamków:
Bożena Januszewska, Katarzyna Wolska

W opracowaniach zamków z Powiśla, Górnych Prus, Warmii i Mazur wykorzystano materiały z książki:
Małgorzata Jackiewicz-Garniec, Mirosław Garniec „Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach”
Wystawa w wersji polskiej i niemieckiej, przygotowana przez Studio Wydawnicze ARTA Mirosław Garniec

Wystawa pod patronatem honorowym Marszałka Województwa Warmińsko-Mazurskiego Jacka Protasa

- Monety z okresu bitwy grunwaldzkiej
Wystawa "Monety z okresu bitwy grunwaldzkiej" zrealizowana dla uczczenia 600-lecia jednej z największych bitew średniowiecznej Europy.

Ekspozycję rozpoczyna prezentacja monet polskich - w tym najstarszych Kazimierza Wielkiego (1333 -1370) i królowej Jadwigi (1384 -1386).Pokazane zostały litewskie monety króla Władysława Jagiełły (1386 -1434) i Wielkiego Księcia Witolda (1392 -1430) oraz grzywny z XIII - XIV wieku. Najliczniej przedstawiono monety krzyżackie, m.in. zaprezentowano cztery skarby szelągów. Pokaz uzupełniają monety z państw europejskich, które były w obiegu od XIII do XV wieku. Wśród nich najcenniejszy jest skarb złotych florenów znaleziony w Zalewie. Osobno przedstawione są monety odnalezione na Polach Grunwaldzkich, pozostawione przez pielgrzymów, odwiedzających przez stulecia miejsce bitwy. Monetom towarzyszą medale, medaliony i plakiety o tematyce grunwaldzkiej. Łącznie pokazano 1900 obiektów

Wystawa została zrealizowana przez Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie oraz Muzeum Historyczne w Trokach. Prezentowane numizmaty pochodzą ze zbiorów: Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie, Muzeum Historycznego w Trokach oraz zbiorów prywatnych z Litwy, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muzeum Zamkowego w Malborku, Muzeum w Chorzowie.

Wystawa została otwarta 6 maja 2010 roku, będzie eksponowana do 20 września, a następnie zostanie przewieziona do Trok (Litwa), gdzie będzie eksponowana do końca listopada 2010 roku.

GALERIA jednego obrazu

- Andrzej Cisowski, Przy stole, 2008
Urodzony w 1962 roku. Absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, w pracowni prof. Rajmunda Ziemskiego i Kunstakademie w Düsseldorfie. Zajmuje się malarstwem i rysunkiem. Wyróżniony Nagrodą EXIT 2005 za wieloletnią kreatywną obecność w różnych dziedzinach aktywności twórczej. Pokazana w Galerii praca wyróżniona została II nagrodą na 39. Biennale Malarstwa „Bielska jesień” (2009).

Tablica astronomiczna Mikołaja Kopernika

W olsztyńskim zamku, pochodzącym z połowy XIV wieku, znajduje się niezwykła pamiątka po Mikołaju Koperniku. Jest to tablica astronomiczna służąca do przedstawienia pozornego ruchu słońca w dniach bliskich równonocy wiosennej i jesiennej. Mikołaj Kopernik wykonał ją podczas swojego pobytu na zamku, kiedy – jako kanonik warmiński – sprawował urząd administratora dóbr kapitulnych (1516--1521). Tablica została wykreślona na murze krużganka, tuż nad wejściem do komnaty, w której mieszkał. Do dziś zachowały się duże fragmenty tego wyjątkowego zabytku. W latach 2006-2008 przeprowadzono interdyscyplinarne badania tablicy, dzięki którym będzie możliwe podjęcie prac konserwatorskich. Badania sfinansowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Narodowe Centrum Kultury, Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego oraz Muzeum Warmii i Mazur. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie

Muzeum Warmii i Mazur
wspólnie z Redakcją „Gazety Olsztyńskiej” w 2002 roku
rozpoczęło cykl popularyzujący zbiory w formie cotygodniowych prezentacji pod
hasłem „Muzeum w Gazecie”. Powstaje w ten sposób jedyne w Polsce „gazetowe muzeum” regionalne.

Archiwum

W tym roku zbiory Działu Etnografii wzbogaciły się o unikalny obiekt – od dziesięcioleci nie używany, zapomniany już tak dalece, że wspomina się o nim jedynie w baśniach i powieściach historycznych dotyczących bardzo odległej przeszłości. Jest to metalowe, kute krzesiwo służące niegdyś do rozniecania ognia. Rozniecanie ognia przy użyciu krzesiwa było skomplikowaną czynnością. Potrzebny był jeszcze krzemień i hubka, czyli łatwopalny materiał, na który padała iskra wywołana uderzeniem krzesiwa o krzemień. Żarzacą się hubkę należało następnie rozpalić i wtedy dopiero dołożyć właściwy opał. Biorąc pod uwagę stopień komplikacji przy rozpalaniu ognia w ten sposób może bardziej docenimy zapałki.

Ekspozycję można oglądać w holu Muzeum od czwartku do środy
w godz.10.00 – 16.00

Skontaktuj się z nami

Tel.: 089-527-95-96, Faks: 527-20-39

E-mail: zamek@muzeum.olsztyn.pl